HPV 16 ในวัยใกล้หมดประจำเดือน แพทย์บอกแค่อักเสบก่อนระยะ CIN1 ให้ติดตาม: ผลนี้แปลว่าอะไร ต้องส่องกล้องปากมดลูกไหม และควรปฏิบัติตัวอย่างไร

คำถามจากสมาชิก: ใกล้วัยทอง รอบเดือนแกว่ง ตรวจเจอ HPV 16 แพทย์บอกน่าจะอักเสบก่อนระยะ CIN1 ให้ติดตาม ต้องปฏิบัติตัวอย่างไร

สมาชิกท่านหนึ่งในกลุ่มสุขภาพเล่าว่าอยู่ในช่วงใกล้วัยทอง รอบเดือนแกว่งมาก ตรวจเมื่อ 5 เดือนก่อน แพทย์ตรวจภายในและอัลตราซาวด์ปกติ พบเพียง HPV 16 และแพทย์บอกว่าน่าจะเป็นการอักเสบก่อนระยะ CIN1 ให้ติดตามอย่างเดียว
พร้อมถามว่า คำว่าเลือดออกหลังหมดประจำเดือน หมายถึงวัยหมดประจำเดือนหรือหลังมีรอบเดือน และควรปฏิบัติตัวอย่างไร

คำถามนี้มี 4 เรื่องซ้อนกัน คือ วัยใกล้หมดกับหลังหมดประจำเดือนต่างกันอย่างไร ผลอักเสบก่อนระยะ CIN1 หมายถึงอะไร HPV 16 ที่ผลเซลล์ปกติต้องส่องกล้องหรือไม่ และ สิ่งที่ทำได้เองมีอะไรที่มีหลักฐานจริง
บทความนี้ตอบทีละข้อจากงานวิจัย และบอกว่าอาการแบบไหนไม่ควรรอ

1. หลังหมดประจำเดือน หมายถึงอะไร

เมื่อบทความสุขภาพเขียนว่า เลือดออกหลังหมดประจำเดือน หมายถึงหลังวัยหมดประจำเดือน ไม่ได้หมายถึงหลังมีรอบเดือนแต่ละครั้ง
ตามเกณฑ์ระยะวัยเจริญพันธุ์สากล STRAW+10 (Harlow 2012) วัยหมดประจำเดือนนับจากประจำเดือนครั้งสุดท้าย ซึ่งจะรู้ได้ก็ต่อเมื่อประจำเดือนไม่มาติดต่อกันครบ 12 เดือนโดยไม่มีสาเหตุอื่น

วัยใกล้หมด กับหลังหมดประจำเดือน ต่างกันอย่างไร

ผู้ที่ตัดมดลูก ใส่ห่วงฮอร์โมน หรือกินยาคุมกำเนิดอาจใช้นับรอบเดือนไม่ได้ ให้แพทย์ประเมินจากอาการและผลเลือดร่วมด้วย

ในวัยใกล้หมด เลือดออกแบบไหนที่ไม่ใช่แค่ฮอร์โมนแกว่ง

รอบเดือนที่มาห่างบ้างถี่บ้างพบได้ทั่วไปในวัยนี้ แต่เมื่อมี HPV 16 ร่วมด้วย เลือดออกหลังมีเพศสัมพันธ์ เลือดออกกะปริดกะปรอยที่ต่างจากรูปแบบเดิม หรือตกขาวปนเลือด ไม่ควรสรุปเองว่าเป็นแค่ฮอร์โมน เพราะเป็นอาการที่พบได้ทั้งจากการอักเสบ ติ่งเนื้อ และรอยโรคที่ปากมดลูก

2. อักเสบก่อนระยะ CIN1 หมายถึงอะไร

ไม่ใช่ชื่อระยะทางการแพทย์

ในระบบรายงานผล ไม่มีระยะที่ชื่อว่าอักเสบก่อน CIN1 คำนี้มักเป็นการอธิบายด้วยภาษาพูดของผลแบบใดแบบหนึ่งต่อไปนี้
ผลเซลล์วิทยาไม่พบเซลล์ผิดปกติแต่มีการอักเสบ (NILM with inflammation หรือ reactive changes) หรือส่องกล้องปากมดลูกแล้วเห็นเพียงการอักเสบโดยไม่มีรอยโรค หรือผลชิ้นเนื้อเป็นปากมดลูกอักเสบเรื้อรัง (chronic cervicitis)
ทั้งสามแบบหมายถึงยังไม่พบเซลล์ผิดปกติ แต่ความหมายต่อแผนติดตามต่างกัน จึงควรขอสำเนาผลตรวจเพื่อดูคำที่เขียนจริง

CIN1 ถึง CIN3 ต่างกันอย่างไร

CIN1 คือเซลล์ผิดปกติเล็กน้อย (mild dysplasia) ซึ่งเทียบได้กับ LSIL ส่วนใหญ่หายเองและไม่ถือเป็นระยะก่อนมะเร็งที่ต้องรักษา
CIN2 คือผิดปกติปานกลาง และ CIN3 คือผิดปกติรุนแรง (severe dysplasia) ซึ่งเป็นระยะก่อนมะเร็งที่ต้องรักษา การเรียก CIN1 ว่าผิดปกติรุนแรงจึงไม่ถูกต้อง

แนวทางสรุปจาก ASCCP 2019 สำหรับผู้หญิงทั่วไปที่ไม่ตั้งครรภ์และมีภูมิคุ้มกันปกติ แผนจริงขึ้นกับประวัติตรวจเดิมและดุลยพินิจของสูตินรีแพทย์

ทำไมวัยนี้ผลจึงออกมาว่าอักเสบบ่อย

เมื่อเอสโตรเจนลดลง เยื่อบุช่องคลอดและปากมดลูกบางลง จุลินทรีย์ในช่องคลอดเปลี่ยน และเซลล์มีลักษณะคล้ายการอักเสบ การศึกษารายงานผลเซลล์วิทยา 2,462 รายที่มีผล ASC-US (Li 2023)
พบ ASC-US ในผู้หญิงอายุเกิน 50 ปีร้อยละ 7.0 เทียบกับร้อยละ 5.0 ในผู้ที่อายุน้อยกว่า และพบจุลินทรีย์ในช่องคลอดผิดปกติร้อยละ 82.9 ในกลุ่มหลังหมดประจำเดือน เทียบกับร้อยละ 56.2 ก่อนหมดประจำเดือน
ขณะที่สัดส่วนรอยโรค CIN2 ขึ้นไปในผู้ที่มีผล ASC-US ต่ำกว่าในกลุ่มหลังหมดประจำเดือน (ร้อยละ 12.6 เทียบกับ 20.5)
แปลว่าผลอักเสบในวัยนี้มักมาจากเยื่อบุบางหรือการติดเชื้ออื่น แต่ผลอักเสบไม่ได้ลบล้างความเสี่ยงของ HPV 16

3. HPV 16 กับผลเซลล์ปกติ: แนวทางบอกให้ทำอะไร

HPV 16 ต้องส่องกล้อง แม้ผลแปปสเมียร์ปกติ

แนวทางของสมาคมส่องกล้องปากมดลูกและพยาธิวิทยาปากมดลูกแห่งสหรัฐฯ ปี 2019 (Perkins 2020) ใช้หลักประเมินความเสี่ยง
การวิเคราะห์ที่ใช้สร้างแนวทางนี้ (Demarco 2020 แนวทาง) พบว่าการตรวจพบ HPV 16 ทำให้ความเสี่ยงพบรอยโรค CIN3 ขึ้นไปในทันทีสูงพอที่จะแนะนำให้ส่องกล้องปากมดลูกแม้ผลแปปสเมียร์ปกติ
โครงการคัดกรองด้วย HPV ในประเทศไทยส่วนใหญ่ก็ส่งผู้ที่พบ HPV 16 หรือ 18 ไปส่องกล้องโดยตรงเช่นกัน

ตรวจภายในและอัลตราซาวด์ปกติ ยังไม่พอ

อัลตราซาวด์ไม่ได้ตรวจเซลล์ปากมดลูก แต่ใช้ดูขนาดมดลูก ความหนาของเยื่อบุโพรงมดลูก เนื้องอก และรังไข่ ซึ่งมีประโยชน์มากในวัยที่รอบเดือนแกว่ง
ส่วนการตรวจภายในด้วยตาเปล่ามองไม่เห็นรอยโรคระยะก่อนมะเร็งส่วนใหญ่ รอยโรค CIN ต้องดูด้วยเซลล์วิทยา การส่องกล้องขยายหลังทาน้ำส้มสายชูเจือจาง และการตัดชิ้นเนื้อจุดที่ผิดปกติ

ถ้าส่องกล้องไปแล้วและไม่พบรอยโรค การติดตามคือคำตอบที่ถูก

ตารางความเสี่ยงที่ใช้สร้างแนวทาง (Egemen 2020) และฉบับปรับปรุงถึงปี 2023 (Perkins 2024) ระบุว่า เมื่อส่องกล้องแล้วไม่พบ CIN2 ขึ้นไป แผนมาตรฐานคือตรวจ HPV ซ้ำใน 1 ปี
ฉบับปรับปรุงยังมีคำแนะนำเฉพาะสำหรับผู้ที่ได้รับนัดส่องกล้องแต่ยังไม่ได้ไป ดังนั้นถ้าแพทย์ส่องกล้องไปแล้ว คำว่าแค่ติดตามจึงตรงแนวทาง ถ้ายังไม่ได้ส่อง ควรถามแพทย์ในนัดถัดไปว่าควรส่องหรือไม่ และนัดตรวจ HPV ครั้งถัดไปคือเมื่อไร

4. HPV 16 หายเองได้ไหม และนานแค่ไหน

ตัวเลขจากงานวิจัยติดตามระยะยาว

การติดตามการติดเชื้อ HPV เสี่ยงสูง 800 ครั้งในผู้หญิง 599 คน (Rodríguez 2008) พบว่าร้อยละ 67 ของการติดเชื้อหายภายใน 12 เดือน
แต่ในการติดเชื้อที่อยู่นานอย่างน้อย 12 เดือน ความเสี่ยงพบ CIN2 ขึ้นไปภายใน 30 เดือนคือร้อยละ 21 และสูงถึงร้อยละ 53 ใน HPV 16 ที่คงอยู่ในผู้หญิงอายุน้อยกว่า 30 ปี
การทบทวน 86 การศึกษาในผู้หญิงกว่า 100,000 คน (Rositch 2013) พบว่า HPV 16 ตรวจพบนานมัธยฐาน 12.4 เดือน นานกว่า HPV 18 ที่ 9.8 เดือน

การศึกษาที่ใหญ่ที่สุดในวัยใกล้เคียงกับผู้ถาม คือผู้หญิงอายุ 30 ถึง 65 ปีจำนวน 11,573 คน (Demarco 2020 PaP Study) พบว่า HPV 16 มีความเสี่ยงรอยโรค CIN3 ขึ้นไปใน 7 ปีร้อยละ 22 สูงที่สุดในทุกสายพันธุ์
ส่วนการติดเชื้อที่ไม่ลุกลาม ราวร้อยละ 80 ตรวจไม่พบแล้วภายใน 3 ปี และอายุไม่ได้เปลี่ยนความเสี่ยง สิ่งที่สำคัญคือระยะเวลาที่เชื้อคงอยู่
ตัวเลขที่ว่าหายเองร้อยละ 70 ถึง 80 ภายใน 1 ถึง 2 ปีจึงใกล้เคียงกับภาพรวมของทุกสายพันธุ์ แต่ไม่ได้สะท้อน HPV 16 ซึ่งอยู่นานกว่าและเสี่ยงกว่า

ทำไมมาเจอเชื้อตอนใกล้วัยทอง

HPV แฝงอยู่ในเซลล์ชั้นฐานได้หลายปีจนตรวจไม่พบ แล้วกลับมาตรวจพบได้อีกเมื่อภูมิคุ้มกันเฉพาะที่หรือฮอร์โมนเปลี่ยน การศึกษาผู้หญิงอายุ 35 ถึง 60 ปีจำนวน 843 คน (Gravitt 2013)
พบว่าในกลุ่มอายุ 50 ถึง 60 ปี การติดเชื้อที่อธิบายได้ด้วยคู่ใหม่มีเพียงราวร้อยละ 7.7 และผู้วิจัยเสนอว่าการกลับมาตรวจพบเชื้อเก่าในวัยหมดประจำเดือนอาจเกิดขึ้นมากกว่าที่คิด
การตรวจพบเชื้อจึงไม่ได้บอกว่าใครนำเชื้อมาหรือติดเมื่อไร

5. ระหว่างติดตาม ควรปฏิบัติตัวอย่างไร

เลิกบุหรี่

การวิเคราะห์รวม 10 การศึกษาขององค์การวิจัยมะเร็งนานาชาติ เฉพาะผู้หญิงที่มีเชื้อ HPV (Plummer 2003) พบว่าผู้ที่เคยสูบบุหรี่มีความเสี่ยงมะเร็งปากมดลูกสูงขึ้นราว 2 เท่า (odds ratio 2.17)
บุหรี่จึงเป็นปัจจัยเสริมที่แก้ได้ทันที รวมถึงควันบุหรี่มือสองในบ้าน

ใช้ถุงยางอนามัย

การทดลองแบบสุ่มในคู่ที่ผู้หญิงมีรอยโรค CIN จำนวน 148 คู่ (Hogewoning 2003) พบว่ากลุ่มที่ใช้ถุงยางอนามัย รอยโรคหายใน 2 ปีร้อยละ 53 เทียบกับร้อยละ 35 และเชื้อ HPV หายร้อยละ 23 เทียบกับร้อยละ 4
การทดลองนี้ทำในผู้ที่มีรอยโรคแล้ว ไม่ใช่ผู้ที่เซลล์ปกติ แต่ชี้ว่าการลดการรับเชื้อซ้ำจากคู่ช่วยให้ร่างกายจัดการเชื้อได้ดีขึ้น

วิตามิน อาหารเสริม และการนอน

วิตามินซี วิตามินอี โฟเลต และสังกะสี มักถูกแนะนำว่าช่วยกำจัดเชื้อ แต่ยังไม่มีหลักฐานแข็งแรงพอ การทดลองสังกะสีที่มักถูกอ้าง (Ayatollahi 2022) มีผู้หญิงเพียง 80 คนที่มีเซลล์ผิดปกติเล็กน้อย กลุ่มควบคุมไม่ได้รับยาหลอก และไม่ได้ปกปิดการรักษา
ส่วนคำกล่าวว่าภูมิคุ้มกันกำจัดเชื้อได้ดีที่สุดตอนนอนหลับ ยังไม่มีการศึกษาที่ยืนยันสำหรับ HPV การนอน 7 ถึง 8 ชั่วโมงและกินอาหารครบหมู่ดีต่อสุขภาพโดยรวม และช่วยเรื่องอาการวัยทอง แต่ไม่ควรคาดหวังว่าจะทำให้เชื้อหายเร็วขึ้น ดูรายละเอียดในบทความโปรไบโอติกและวิตามินกับ HPV

ดูแลช่องคลอดในวัยที่ฮอร์โมนลด

• ไม่สวนล้างช่องคลอด และไม่ใช้น้ำยาฆ่าเชื้อภายใน เพราะรบกวนจุลินทรีย์ที่ดี
• ถ้าช่องคลอดแห้งหรือเจ็บเวลามีเพศสัมพันธ์ ใช้สารให้ความชุ่มชื้นช่องคลอดหรือสารหล่อลื่นสูตรน้ำ และปรึกษาแพทย์เรื่องเอสโตรเจนเฉพาะที่ขนาดต่ำ
• รักษาการติดเชื้อในช่องคลอดที่พบร่วม เช่น แบคทีเรียในช่องคลอดผิดสมดุล ตามแพทย์สั่ง
• จดวันมาและปริมาณประจำเดือนในแอปหรือสมุด เพื่อแยกการแกว่งตามวัยออกจากเลือดออกผิดปกติ
• เก็บสำเนาผล HPV ผลเซลล์วิทยา และผลส่องกล้องทุกครั้ง นำไปให้แพทย์ดูเมื่อเปลี่ยนโรงพยาบาล

ตารางเปรียบเทียบแนวทางดูแลเมื่อพบ HPV 16 และผลเซลล์ไม่ผิดปกติ

ใช้ชื่อสามัญหรือชื่อกลุ่มยาเท่านั้น ไม่ระบุชื่อการค้า การเลือกแนวทางควรตัดสินใจร่วมกับสูตินรีแพทย์

ความเชื่อที่พบบ่อย เทียบกับหลักฐาน

“อักเสบก่อนระยะ CIN1 แปลว่ายังไม่ถึงขั้นผิดปกติรุนแรง จึงไม่ต้องทำอะไร”

CIN1 คือผิดปกติเล็กน้อย ส่วนผิดปกติรุนแรงคือ CIN3 ผลอักเสบไม่ใช่รอยโรค แต่ HPV 16 ยังต้องส่องกล้องตามแนวทางถ้ายังไม่เคยส่อง

“HPV 16 หายเองร้อยละ 70 ถึง 80 ภายใน 1 ถึง 2 ปี แค่รอก็พอ”

ตัวเลขนี้ใกล้เคียงภาพรวมทุกสายพันธุ์ HPV 16 อยู่นานที่สุดและมีความเสี่ยง CIN3 ขึ้นไปใน 7 ปีร้อยละ 22 การรอต้องมาพร้อมการส่องกล้องและตรวจตามนัด

“อัลตราซาวด์ปกติ แปลว่าปากมดลูกปกติ”

อัลตราซาวด์ดูมดลูก เยื่อบุโพรงมดลูก และรังไข่ ไม่ได้ดูเซลล์ปากมดลูก

“กินวิตามินและนอนให้พอ ภูมิคุ้มกันจะกำจัดเชื้อเอง”

ดีต่อสุขภาพโดยรวม แต่ยังไม่มีหลักฐานแข็งแรงพอว่าเร่งการหายของ HPV ได้ การเลิกบุหรี่และใช้ถุงยางอนามัยมีหลักฐานมากกว่า

“เจอ HPV ตอนอายุมาก แปลว่าคู่ไปรับเชื้อมาใหม่”

เชื้อเก่ากลับมาตรวจพบได้ในวัยหมดประจำเดือน การตรวจพบไม่ได้บอกว่าใครนำเชื้อมาหรือติดเมื่อไร

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

อักเสบก่อนระยะ CIN1 หมายถึงอะไร เป็นระยะก่อนมะเร็งหรือยัง?

คำนี้ไม่ใช่ชื่อระยะทางการแพทย์ มักหมายถึงผลเซลล์วิทยาไม่พบเซลล์ผิดปกติแต่มีการอักเสบ (NILM with inflammation) หรือส่องกล้องแล้วเห็นเพียงการอักเสบโดยไม่มีรอยโรค ส่วน CIN1 คือเซลล์ผิดปกติเล็กน้อย (mild dysplasia) ซึ่งส่วนใหญ่หายเองและไม่ถือเป็นระยะก่อนมะเร็งที่ต้องรักษา ระยะก่อนมะเร็งที่ต้องรักษาคือ CIN2 และ CIN3 ควรขอสำเนาผลตรวจเพื่อดูคำที่เขียนจริง

ติด HPV 16 แต่ผลแปปสเมียร์ปกติ ต้องส่องกล้องปากมดลูกไหม?

แนวทาง ASCCP 2019 แนะนำให้ส่องกล้องปากมดลูกแม้ผลแปปสเมียร์ปกติเมื่อพบ HPV 16 เพราะความเสี่ยงพบรอยโรค CIN3 ขึ้นไปในทันทีสูงเกินเกณฑ์ที่ควรตรวจเนื้อเยื่อ ถ้าส่องกล้องแล้วไม่พบ CIN2 ขึ้นไป การตรวจ HPV ซ้ำใน 1 ปีคือแผนที่ตรงแนวทาง ถ้ายังไม่เคยส่องกล้อง ควรถามแพทย์เรื่องนี้ในนัดถัดไป

ตรวจภายในและอัลตราซาวด์ปกติ แปลว่าปากมดลูกไม่มีรอยโรคใช่ไหม?

ไม่ใช่ อัลตราซาวด์ไม่ได้ตรวจเซลล์ปากมดลูก แต่ใช้ดูมดลูก เยื่อบุโพรงมดลูก และรังไข่ การตรวจภายในด้วยตาเปล่าก็มองไม่เห็นรอยโรคระยะก่อนมะเร็งส่วนใหญ่ รอยโรค CIN ต้องดูด้วยเซลล์วิทยา การส่องกล้องปากมดลูก และการตัดชิ้นเนื้อ

หลังหมดประจำเดือน หมายถึงวัยหมดประจำเดือน หรือหลังมีรอบเดือนแต่ละครั้ง?

หมายถึงหลังวัยหมดประจำเดือน คือประจำเดือนไม่มาติดต่อกันครบ 12 เดือนโดยไม่มีสาเหตุอื่น ช่วงที่รอบเดือนแกว่ง มาห่างบ้างถี่บ้าง เรียกว่าวัยใกล้หมดประจำเดือน ในช่วงนี้เลือดออกผิดรอบพบได้บ่อย แต่เลือดออกหลังมีเพศสัมพันธ์ เลือดออกมากผิดปกติ หรือเลือดออกอีกหลังจากหมดไปครบ 12 เดือนแล้ว ต้องพบแพทย์

HPV 16 หายเองได้ไหม และใช้เวลานานเท่าไร?

หายเองได้ แต่ช้ากว่าสายพันธุ์อื่น การทบทวน 86 การศึกษาพบว่า HPV 16 ตรวจพบนานมัธยฐาน 12.4 เดือน ในการศึกษาผู้หญิงอายุ 30 ถึง 65 ปีจำนวน 11,573 คน การติดเชื้อที่ไม่ลุกลามราวร้อยละ 80 ตรวจไม่พบภายใน 3 ปี แต่ HPV 16 มีความเสี่ยงรอยโรค CIN3 ขึ้นไปใน 7 ปีร้อยละ 22 สูงที่สุดในทุกสายพันธุ์ จึงต้องติดตามตามนัดทุกครั้ง

ทำไมมาตรวจเจอ HPV 16 ตอนใกล้วัยทอง ทั้งที่ไม่ได้มีคู่ใหม่?

เชื้อ HPV แฝงอยู่ในเซลล์ได้หลายปีจนตรวจไม่พบ แล้วกลับมาตรวจพบอีกได้ การศึกษาผู้หญิงอายุ 35 ถึง 60 ปีจำนวน 843 คนพบว่าในกลุ่มอายุ 50 ถึง 60 ปี เชื้อที่ตรวจพบอธิบายได้ด้วยคู่ใหม่เพียงราวร้อยละ 7.7 ส่วนใหญ่สัมพันธ์กับประวัติในอดีต การตรวจพบเชื้อจึงไม่ได้บอกว่าใครนำเชื้อมาหรือติดเมื่อไร

ควรกินวิตามินหรืออาหารเสริมเพื่อเร่งกำจัดเชื้อไหม?

ยังไม่มีหลักฐานแข็งแรงพอ การทดลองสังกะสีที่มักถูกอ้างมีผู้หญิงเพียง 80 คน ไม่มียาหลอก และทำในผู้ที่มีเซลล์ผิดปกติเล็กน้อย ส่วนการนอนพอและกินอาหารครบหมู่ดีต่อสุขภาพโดยรวม แต่ยังไม่มีการทดลองที่ยืนยันว่าเร่งการกำจัด HPV ได้ สิ่งที่มีหลักฐานมากกว่าคือการเลิกบุหรี่และการใช้ถุงยางอนามัย

ระหว่างติดตาม ควรปฏิบัติตัวอย่างไร และอาการแบบไหนต้องรีบพบแพทย์?

ไปตรวจตามนัด ถ้ายังไม่เคยส่องกล้องให้ถามแพทย์ เลิกบุหรี่ ใช้ถุงยางอนามัย ไม่สวนล้างช่องคลอด และถ้าช่องคลอดแห้งให้ปรึกษาแพทย์เรื่องสารให้ความชุ่มชื้นหรือฮอร์โมนเอสโตรเจนเฉพาะที่ ควรรีบพบแพทย์ถ้ามีเลือดออกหลังมีเพศสัมพันธ์ เลือดออกมากหรือนานผิดปกติ เลือดออกหลังหมดประจำเดือนครบ 12 เดือน ตกขาวปนเลือดหรือมีกลิ่นเหม็น หรือปวดท้องน้อย

กลไกทางวิทยาศาสตร์: ทำไม HPV 16 อยู่นาน และทำไมวัยใกล้หมดประจำเดือนทำให้ผลอ่านยาก

สรุปโดย ผศ.ดร.นรวิชญ์ ราษฎร์พิบูลย์:
HPV เข้าสู่เซลล์ชั้นฐานของเยื่อบุปากมดลูกผ่านรอยถลอกเล็กๆ บริเวณรอยต่อของเยื่อบุ (transformation zone) แล้วอยู่ในนิวเคลียสในรูปดีเอ็นเอวงกลม เชื้อไม่ทำให้เซลล์ตายแบบอักเสบและไม่เข้ากระแสเลือด
โปรตีน E6 และ E7 ของ HPV 16 กดการส่งสัญญาณอินเตอร์เฟอรอนและการนำเสนอแอนติเจนได้ดีกว่าหลายสายพันธุ์ ระบบภูมิคุ้มกันจึงตรวจพบช้า และเชื้ออยู่นานกว่า เมื่อเชื้อคงอยู่นาน ดีเอ็นเอของเชื้ออาจแทรกเข้าโครโมโซม E6 ทำลายโปรตีน p53 และ E7 ยับยั้งโปรตีน pRb เซลล์จึงแบ่งตัวผิดปกติจนเกิดรอยโรค CIN

ในวัยใกล้หมดประจำเดือน เอสโตรเจนที่แกว่งและลดลงทำให้เยื่อบุบาง เซลล์ชั้นผิวน้อยลง และแลคโตบาซิลลัสในช่องคลอดลด เซลล์ที่เก็บได้จึงดูคล้ายการอักเสบหรือผิดปกติเล็กน้อยแม้ไม่มีรอยโรค
รอยต่อของเยื่อบุยังค่อยๆ ถอยเข้าไปในช่องปากมดลูก การส่องกล้องจึงอาจมองเห็นรอยต่อได้ไม่ครบ แพทย์บางรายจึงให้เอสโตรเจนเฉพาะที่ช่วงสั้นก่อนตรวจซ้ำ หรือเก็บเซลล์จากในช่องปากมดลูกเพิ่ม
ส่วนบุหรี่ลดจำนวนเซลล์นำเสนอแอนติเจนในเยื่อบุปากมดลูก และการรับเชื้อซ้ำจากคู่ทำให้เชื้อได้รับการเติมอยู่เรื่อยๆ ซึ่งอธิบายว่าทำไมการเลิกบุหรี่และถุงยางอนามัยมีหลักฐานมากกว่าวิตามิน

บทความที่เกี่ยวข้อง

E-E-A-T และแหล่งอ้างอิงทางวิชาการ

1. Harlow SD, et al. Executive summary of the Stages of Reproductive Aging Workshop + 10: addressing the unfinished agenda of staging reproductive aging. J Clin Endocrinol Metab. 2012. PubMed 22344196
2. Perkins RB, et al. 2019 ASCCP risk-based management consensus guidelines for abnormal cervical cancer screening tests and cancer precursors. J Low Genit Tract Dis. 2020. PubMed 32243307
3. Demarco M, et al. A study of partial human papillomavirus genotyping in support of the 2019 ASCCP risk-based management consensus guidelines. J Low Genit Tract Dis. 2020. PubMed 32243309
4. Egemen D, et al. Risk estimates supporting the 2019 ASCCP risk-based management consensus guidelines. J Low Genit Tract Dis. 2020. PubMed 32243308
5. Perkins RB, et al. 2019 ASCCP risk-based management consensus guidelines: updates through 2023. J Low Genit Tract Dis. 2024. PubMed 38117563
6. Rodríguez AC, et al. Rapid clearance of human papillomavirus and implications for clinical focus on persistent infections. J Natl Cancer Inst. 2008. PubMed 18364507
7. Demarco M, et al. A study of type-specific HPV natural history and implications for contemporary cervical cancer screening programs. EClinicalMedicine. 2020. PubMed 32510043
8. Rositch AF, et al. Patterns of persistent genital human papillomavirus infection among women worldwide: a literature review and meta-analysis. Int J Cancer. 2013. PubMed 22961444
9. Gravitt PE, et al. A cohort effect of the sexual revolution may be masking an increase in human papillomavirus detection at menopause in the United States. J Infect Dis. 2013. PubMed 23242540
10. Li M, et al. Analysis of the related factors of atypical squamous cells of undetermined significance (ASC-US) in cervical cytology of post-menopausal women. Front Cell Infect Microbiol. 2023. PubMed 36875525
11. Hogewoning CJ, et al. Condom use promotes regression of cervical intraepithelial neoplasia and clearance of human papillomavirus: a randomized clinical trial. Int J Cancer. 2003. PubMed 14566832
12. Plummer M, et al. Smoking and cervical cancer: pooled analysis of the IARC multi-centric case-control study. Cancer Causes Control. 2003. PubMed 14682438
13. Ayatollahi H, et al. Efficacy of oral zinc sulfate supplementation on clearance of cervical human papillomavirus (HPV): a randomized controlled clinical trial. Asian Pac J Cancer Prev. 2022. PubMed 35485687

ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์