อายุ 52 พบเนื้องอกมดลูก 3 ก้อน ปัสสาวะถี่ทุก 10 นาที: ผ่าตัดหรือรอหมดประจำเดือน และคอลลาเจนทำให้ก้อนโตจริงไหม

คำถามจากผู้อ่าน: ก้อน 3 ก้อน ปัสสาวะทุก 10 นาที แพทย์สองคนแนะนำไม่เหมือนกัน

สมาชิกในกลุ่มสุขภาพผู้หญิงอายุ 52 ปี ประจำเดือนยังมาปกติ ตรวจพบเนื้องอกมดลูก 3 ก้อน กลางวันปัสสาวะบ่อยทุก 10 นาทีจนต้องใส่กางเกงผ้าอ้อม
แพทย์คนหนึ่งบอกว่าถ้าก้อนโตต้องผ่าตัด อีกคนบอกว่าหมดประจำเดือนแล้วก้อนจะยุบเอง และมีแพทย์บอกว่าการกินคอลลาเจนมากทำให้เกิดก้อน

คำถามนี้มี 3 ส่วน คือ ปัสสาวะถี่เกิดจากก้อนจริงไหม ควรผ่าตัดหรือรอหมดประจำเดือน และ คอลลาเจนเกี่ยวกับก้อนหรือไม่
บทความนี้ตอบทั้ง 3 ข้อด้วยตัวเลขจากงานวิจัย และบอกว่าอาการแบบไหนไม่ควรรอ

1. ทำไมเนื้องอกมดลูกทำให้ปัสสาวะถี่ และตำแหน่งสำคัญกว่าขนาด

เนื้องอกมดลูก (uterine fibroids หรือ myoma) เป็นก้อนเนื้อไม่ร้ายของกล้ามเนื้อมดลูกที่พบบ่อยมาก การตรวจอัลตราซาวด์ในผู้หญิงอายุ 35–49 ปี 1,364 คน (Baird 2003) ประมาณว่าก่อนอายุ 50 ปี ผู้หญิงผิวขาวเกือบร้อยละ 70 และผู้หญิงผิวดำมากกว่าร้อยละ 80 มีก้อน
การทบทวนอย่างเป็นระบบ (Stewart 2017) พบความชุกตั้งแต่ร้อยละ 4.5 ถึง 68.6 ขึ้นกับวิธีตรวจ การมีก้อน 3 ก้อนจึงไม่ใช่เรื่องผิดปกติ สิ่งที่ต้องดูคือก้อนก่ออาการแค่ไหน

กระเพาะปัสสาวะอยู่ติดผนังมดลูกด้านหน้า ก้อนที่อยู่ผนังด้านหน้าหรือยอดมดลูกจึงกดกระเพาะปัสสาวะให้จุน้ำได้น้อยลง และกระตุ้นให้ปวดปัสสาวะทั้งที่ยังมีน้ำไม่มาก
การศึกษาที่เวียนนา (Koch 2018) ในผู้หญิง 80 คนพบว่ากลุ่มที่มีก้อนด้านหน้าหรือยอดมดลูกมีคะแนนอาการกระเพาะปัสสาวะไวเกินเฉลี่ย 9.7 เทียบกับ 4.2 ในกลุ่มไม่มีก้อน
แต่ปริมาตรก้อนแทบไม่สัมพันธ์กับคะแนน (ค่าสหสัมพันธ์ 0.072) แปลว่า ตำแหน่งสำคัญกว่าขนาด ก้อนไม่ต้องใหญ่มากก็ทำให้ปัสสาวะถี่ได้

งานวิจัยในฝรั่งเศส (Berujon 2022) ติดตามผู้หญิง 55 คนก่อนผ่าตัดเนื้องอกมดลูก พบว่าร้อยละ 63.6 ปัสสาวะถี่ และร้อยละ 60 ปวดปัสสาวะรีบ
ก้อนที่อยู่ด้านหน้าสัมพันธ์กับอาการรุนแรงกว่า และคะแนนอาการปัสสาวะดีขึ้นชัดตั้งแต่ 6 สัปดาห์หลังผ่าตัด

ปัสสาวะถี่ไม่ได้มาจากก้อนเสมอ ควรตรวจสาเหตุอื่นร่วมด้วย

• การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ โดยเฉพาะคนที่ใส่ผ้าอ้อมหรือแผ่นซับนาน — ตรวจปัสสาวะได้ง่าย
• เบาหวาน ทำให้ปัสสาวะมากและบ่อย — ตรวจน้ำตาลในเลือด
• กระเพาะปัสสาวะไวเกิน และ เยื่อบุช่องคลอดและท่อปัสสาวะบางลงในวัยใกล้หมดประจำเดือน — พบบ่อยขึ้นหลังอายุ 50
• กระบังลมหย่อนหรือกระเพาะปัสสาวะหย่อน — ปัสสาวะไม่สุดและต้องเข้าห้องน้ำซ้ำ
• คาเฟอีน ยาขับปัสสาวะ และการดื่มน้ำมากช่วงสั้นๆ — ดูจากบันทึกการปัสสาวะ

การที่ต้องใส่ผ้าอ้อมเพราะกลั้นไม่ทัน บอกว่ามีอาการปวดรีบจนเล็ดร่วมด้วย ควรให้แพทย์ตรวจปัสสาวะ วัดปัสสาวะค้างหลังถ่าย และอัลตราซาวด์ทางช่องคลอดเพื่อดูตำแหน่งก้อน

ก้อนกดนานๆ อันตรายต่อไตไหม

ก้อนขนาดใหญ่ที่ด้านข้างหรือด้านหลังมดลูกอาจกดท่อไตจนไตบวมน้ำ ซึ่งมักไม่มีอาการชัดเจน แพทย์จึงอาจอัลตราซาวด์ไตร่วมด้วยเมื่อก้อนใหญ่
แต่ยังไม่มีหลักฐานว่าการกดทับกระเพาะปัสสาวะทำให้เกิดการอักเสบระยะยาวของกระเพาะปัสสาวะ สิ่งที่ควรกังวลจริงคือปัสสาวะค้าง การติดเชื้อซ้ำ และไตบวมน้ำ

2. รอให้หมดประจำเดือนได้ไหม ก้อนจะยุบแค่ไหน และต้องรอนานเท่าไร

คำตอบตรงๆ คือ ก้อนมักเล็กลงหลังหมดประจำเดือนแต่ไม่หายทั้งหมด และคนอายุ 52 ที่ประจำเดือนยังมาสม่ำเสมออาจต้องรออีกหลายปี การรอจึงเหมาะเมื่ออาการทนได้ ไม่ใช่เมื่อต้องใส่ผ้าอ้อมทุกวัน

อายุเฉลี่ยที่ประจำเดือนครั้งสุดท้ายคือ 52.54 ปี

งานวิจัย SWAN (Gold 2013) ติดตามผู้หญิง 3,302 คน พบประจำเดือนครั้งสุดท้ายตามธรรมชาติใน 1,483 คน โดยอายุเฉลี่ย (มัธยฐาน) อยู่ที่ 52.54 ปี
ช่วงก่อนหมดประจำเดือนมักมีสัญญาณเตือน เช่น รอบเดือนห่างหรือกระชั้นขึ้น ถ้าประจำเดือนยังมาสม่ำเสมอทุกเดือน ระยะเวลาที่เหลืออาจเป็นปีหรือหลายปี และฮอร์โมนช่วงนี้ยังขึ้นลงจนก้อนโตต่อได้

ทำไมก้อนเล็กลงแต่ไม่หายทั้งหมด

แนวทาง ACOG 2021 ระบุว่าเนื้องอกมดลูกอาศัยฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรน เมื่อรังไข่หยุดทำงาน เซลล์ก้อนจึงหดตัว
แต่เนื้อก้อนส่วนใหญ่เป็นโครงสร้างนอกเซลล์ที่มีคอลลาเจน ไฟโบรเนกติน และโปรตีโอไกลแคนสูง (Islam 2018) ซึ่งไม่ยุบตามฮอร์โมน ก้อนจึงมักเล็กลงแต่ยังอยู่ และอาการกดทับอาจดีขึ้นเพียงบางส่วน
ส่วนก่อนหมดประจำเดือน การติดตามผู้หญิง 122 คน (Mavrelos 2010) พบปริมาตรก้อนโตเฉลี่ยร้อยละ 35.2 ต่อปี และแต่ละก้อนโตไม่เท่ากัน

ตารางช่วยตัดสินใจ: ผ่าตัดหรือรักษาเลย เทียบกับเฝ้าดูรอหมดประจำเดือน

สรุปจาก ACOG Practice Bulletin 228 การตัดสินใจจริงขึ้นกับตำแหน่ง ขนาด จำนวนก้อน โรคร่วม และความต้องการของผู้ป่วย

3. ทางเลือกรักษา: ยา หัตถการเก็บมดลูก และการตัดมดลูก

คำตอบตรงๆ คือ การรักษาที่ลดการกดทับได้จริงคือการทำให้ก้อนเล็กลงหรือเอาก้อนออก การทบทวนอย่างเป็นระบบ 32 งานวิจัย (Gupta 2023) พบว่าหลังหัตถการรักษาก้อน คะแนนความทุกข์จากอาการปัสสาวะ (UDI-6) ลดลงเฉลี่ย 18.7 คะแนน และอาการปัสสาวะดีขึ้นในร้อยละ 19.0–87.5 ของผู้ป่วยตามแต่ละงาน

ยาที่ช่วยระหว่างรอหรือก่อนผ่าตัด

ยากลุ่ม GnRH agonist เช่น leuprolide ทำให้เอสโตรเจนต่ำชั่วคราวและก้อนเล็กลง การทบทวน Cochrane 38 การทดลอง 3,623 คน (Lethaby 2017) ยืนยันว่ายานี้ทำให้ก้อนเล็กลงก่อนผ่าตัด
แต่ใช้ระยะยาวไม่ได้เพราะร้อนวูบวาบและกระดูกบาง จึงใช้เป็นช่วงสั้นๆ หรือเป็นสะพานในคนที่ใกล้หมดประจำเดือนมาก
ยารวม relugolix ร่วมกับ estradiol และ norethindrone acetate ในการทดลอง LIBERTY (Al-Hendy 2021) ลดเลือดประจำเดือนได้ตามเป้าในร้อยละ 73 และ 71 เทียบกับร้อยละ 19 และ 15 ในกลุ่มยาหลอก แต่ผลต่อขนาดก้อนน้อย จึงช่วยเรื่องเลือดออกมากกว่าการกดทับ

หัตถการที่เก็บมดลูกไว้

การอุดหลอดเลือดแดงมดลูก (UAE) ทำโดยรังสีแพทย์ผ่านสายสวนทางหลอดเลือด ให้ก้อนขาดเลือดและยุบลง การทบทวน Cochrane 7 การทดลอง 793 คน (Gupta 2014) พบความพึงพอใจใกล้เคียงการผ่าตัด แต่มีโอกาสต้องทำหัตถการซ้ำมากกว่า
การทดลอง FEMME ในผู้หญิง 254 คน (Daniels 2022) พบคะแนนคุณภาพชีวิตที่ 4 ปีดีกว่าในกลุ่มผ่าตัดเลาะก้อนราว 5.0 คะแนน แต่ไม่ต่างอย่างมีนัยสำคัญ
คลื่นเสียงความเข้มสูง (HIFU หรือ MRgFUS) และคลื่นวิทยุ (RFA) ใช้ได้กับก้อนบางตำแหน่งและบางขนาด ส่วนการผ่าตัดเลาะก้อน (myomectomy) เอาก้อนออกโดยเก็บมดลูก แต่ก้อนใหม่เกิดได้

การตัดมดลูกในวัย 52

การตัดมดลูก (hysterectomy) เป็นการรักษาที่จบปัญหาก้อนและเลือดออกได้ถาวร คนที่ไม่ต้องการมีบุตรแล้วและมีหลายก้อนมักพิจารณาทางนี้ โดยทำผ่านกล้องหรือทางช่องคลอดได้ในหลายราย
งานวิจัยในผู้หญิง 3,759 คนที่ตัดมดลูกจากโรคไม่ร้าย (Multinu 2019) พบมะเร็งซาร์โคมาที่ไม่คาดคิดร้อยละ 0.13 แพทย์จึงประเมินก่อนเลือกวิธีผ่าตัด การเก็บหรือตัดรังไข่เป็นอีกเรื่องที่ควรคุยแยกกับแพทย์

ตารางเปรียบเทียบทางเลือกรักษาเนื้องอกมดลูก

ใช้ชื่อกลุ่มยาและชื่อสามัญเท่านั้น ทางเลือกที่เหมาะขึ้นกับตำแหน่ง ขนาด จำนวนก้อน และการตรวจของแพทย์ผู้ดูแล

4. คอลลาเจนทำให้เกิดเนื้องอกมดลูกจริงไหม และอาหารเสริมตัวไหนควรระวัง

คำตอบตรงๆ คือ ไม่มีหลักฐานว่าคอลลาเจนที่กินทำให้ก้อนโต สิ่งที่ควรระวังคือส่วนผสมที่มีฤทธิ์คล้ายเอสโตรเจนซึ่งมักผสมมาในผลิตภัณฑ์ “บำรุงผิว” หรือ “บำรุงสตรี”

ทำไมคนเชื่อมโยงคอลลาเจนกับก้อน

เนื้อก้อนเองมีคอลลาเจนสูงมาก (Islam 2018) แต่คอลลาเจนนี้เซลล์ก้อนสร้างขึ้นเองภายใต้การกระตุ้นของเอสโตรเจน โปรเจสเตอโรน และสาร TGF-beta ไม่ได้มาจากอาหาร
คอลลาเจนที่กินถูกย่อยในทางเดินอาหารเป็นกรดอะมิโนและเปปไทด์สายสั้น ไม่มีฤทธิ์ฮอร์โมน และยังไม่มีงานวิจัยที่พบว่าการกินคอลลาเจนสัมพันธ์กับการเกิดหรือการโตของเนื้องอกมดลูก

ส่วนผสมที่มีฤทธิ์คล้ายเอสโตรเจน

กวาวเครือขาว (Pueraria mirifica) เป็นสมุนไพรไทยที่มีไฟโตเอสโตรเจนสูง การทดลองในหนูที่ตัดรังไข่ (Cherdshewasart 2008) พบว่าทำให้เยื่อบุและกล้ามเนื้อมดลูกหนาขึ้นตามขนาดที่ได้ และฤทธิ์ต่างกันตามสายพันธุ์และฤดูเก็บเกี่ยว
ส่วนถั่วเหลือง การวิเคราะห์รวม (Qin 2019) พบว่าการกินอาหารถั่วเหลืองปริมาณสูงในวัยผู้ใหญ่สัมพันธ์กับเนื้องอกมดลูกมากขึ้น (OR 2.50) ในผู้หญิงก่อนหมดประจำเดือน แต่หลักฐานยังไม่แข็งแรง
การกินเต้าหู้หรือนมถั่วเหลืองตามปกติจึงไม่จำเป็นต้องงด แต่ควรเลี่ยงไอโซฟลาโวนแบบสกัดเข้มข้นขณะมีก้อนที่ก่ออาการ

ตารางอาหารเสริมกับเนื้องอกมดลูก

ข้อมูลวิตามินดีจากการทบทวนของ Ciebiera 2026 และปัจจัยเสี่ยงจาก Stewart 2017 อาหารเสริมไม่ใช่การรักษาเนื้องอกมดลูก

5. ระหว่างรอตัดสินใจ: ดูแลกระเพาะปัสสาวะและผิวอย่างไร

การทบทวนงานวิจัย 8 การศึกษา (Park 2023) พบว่าการลดคาเฟอีนช่วยอาการปวดปัสสาวะรีบและกลั้นไม่อยู่ ขณะที่การดื่มน้ำมากขึ้นไม่ได้ช่วยอาการปวดรีบ
การทบทวน Cochrane เรื่องการฝึกกลั้นปัสสาวะ (Funada 2023) รวม 15 การทดลอง 2,007 คน พบว่าช่วยได้ แต่ความน่าเชื่อถือของหลักฐานยังต่ำ วิธีเหล่านี้จึงเป็นตัวช่วย ไม่ใช่การรักษาก้อน

ความเชื่อที่พบบ่อย เทียบกับหลักฐาน

“กินคอลลาเจนมากทำให้เกิดเนื้องอกมดลูก”

ไม่มีหลักฐานรองรับ เนื้อก้อนมีคอลลาเจนสูงก็จริง แต่เซลล์ก้อนสร้างเองจากการกระตุ้นของฮอร์โมน คอลลาเจนที่กินถูกย่อยและไม่มีฤทธิ์ฮอร์โมน ควรตรวจส่วนผสมอื่นในผลิตภัณฑ์แทน

“หมดประจำเดือนแล้ว ก้อนจะยุบจนไม่เหลือ”

ก้อนมักเล็กลงแต่ไม่หายทั้งหมด เพราะโครงสร้างคอลลาเจนในก้อนไม่ยุบตามฮอร์โมน อาการกดทับอาจดีขึ้นเพียงบางส่วน

“ต้องรอให้ก้อนโตก่อนถึงจะผ่าตัด”

แนวทาง ACOG ใช้อาการและคุณภาพชีวิตเป็นตัวตัดสิน ถ้าปัสสาวะถี่จนต้องใส่ผ้าอ้อมทุกวัน ก็มีเหตุผลพอที่จะคุยการรักษาแม้ขนาดก้อนจะเท่าเดิม

“ก้อนเล็ก ไม่น่าทำให้ปัสสาวะถี่”

ตำแหน่งสำคัญกว่าขนาด ก้อนด้านหน้าหรือยอดมดลูกที่ไม่ใหญ่มากก็กดกระเพาะปัสสาวะได้ ส่วนก้อนใหญ่ด้านหลังอาจไม่ทำให้ปัสสาวะถี่เลย

“ทางเลือกมีแค่ผ่าตัดใหญ่หรือรอเท่านั้น”

ยังมียาระยะสั้น การอุดหลอดเลือดแดงมดลูก คลื่นเสียงความเข้มสูง คลื่นวิทยุ และการผ่าตัดผ่านกล้อง ทางเลือกขึ้นกับจำนวนและตำแหน่งก้อน

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

เนื้องอกมดลูกทำให้ปัสสาวะถี่ทุก 10 นาทีได้จริงไหม?

ได้ โดยเฉพาะก้อนที่อยู่ผนังมดลูกด้านหน้าหรือยอดมดลูกซึ่งอยู่ติดกระเพาะปัสสาวะ การศึกษาในผู้หญิง 80 คนพบว่ากลุ่มที่มีก้อนตำแหน่งนี้มีคะแนนกระเพาะปัสสาวะไวเกินเฉลี่ย 9.7 เทียบกับ 4.2 ในกลุ่มที่ไม่มีก้อน และปริมาตรก้อนแทบไม่สัมพันธ์กับคะแนน ตำแหน่งสำคัญกว่าขนาด แต่ควรตรวจปัสสาวะและน้ำตาลด้วย เพราะการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ เบาหวาน และกระเพาะปัสสาวะไวเกินก็ทำให้ปัสสาวะถี่ได้

ถ้ารอหมดประจำเดือน ก้อนจะยุบเองไหม และต้องรอนานแค่ไหน?

ก้อนอาศัยเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรน จึงมักเล็กลงหลังหมดประจำเดือนแต่ไม่หายทั้งหมด เพราะเนื้อก้อนส่วนใหญ่เป็นโครงสร้างคอลลาเจนที่ไม่ยุบตามฮอร์โมน งานวิจัย SWAN ในผู้หญิง 3,302 คนพบอายุเฉลี่ยที่ประจำเดือนครั้งสุดท้าย 52.54 ปี คนอายุ 52 ที่ประจำเดือนยังมาสม่ำเสมออาจต้องรออีกหลายปี ซึ่งนานเกินไปถ้าอาการกระทบชีวิตประจำวันแล้ว

แพทย์คนหนึ่งบอกให้ผ่าเมื่อก้อนโต อีกคนบอกให้รอหมดประจำเดือน ควรตัดสินใจอย่างไร?

ทั้งสองแนวทางมีเหตุผล แต่ตัวตัดสินตามแนวทาง ACOG คืออาการและคุณภาพชีวิต ไม่ใช่ขนาดก้อนอย่างเดียว ถ้าอาการน้อยและก้อนไม่โต การเฝ้าดูจนหมดประจำเดือนเหมาะสม ถ้าปัสสาวะถี่จนต้องใส่ผ้าอ้อมทุกวัน เลือดออกมากจนซีด หรือไตบวมน้ำ ควรคุยทางเลือกรักษาได้เลย ไม่จำเป็นต้องรอให้ก้อนโตก่อน

กินคอลลาเจนทำให้เกิดเนื้องอกมดลูกหรือทำให้ก้อนโตไหม?

ไม่มีหลักฐานว่าคอลลาเจนที่กินทำให้ก้อนโต คอลลาเจนถูกย่อยเป็นกรดอะมิโนและเปปไทด์สายสั้นและไม่มีฤทธิ์ฮอร์โมน ความสับสนน่าจะมาจากการที่เนื้อก้อนเองมีคอลลาเจนมาก แต่เซลล์ก้อนสร้างขึ้นเองจากการกระตุ้นของฮอร์โมนและสาร TGF-beta สิ่งที่ควรระวังคือส่วนผสมอื่นในผลิตภัณฑ์ เช่น กวาวเครือขาวหรือไอโซฟลาโวนเข้มข้น

ทางเลือกรักษาที่ไม่ต้องตัดมดลูกมีอะไรบ้าง?

มีหลายทาง ได้แก่ การผ่าตัดเลาะเฉพาะก้อน การอุดหลอดเลือดแดงมดลูก (UAE) การใช้คลื่นเสียงความเข้มสูงหรือคลื่นวิทยุทำลายก้อนในบางราย และยากลุ่ม GnRH ระยะสั้น การทบทวน Cochrane จาก 7 การทดลอง 793 คนพบว่าความพึงพอใจหลัง UAE ใกล้เคียงการผ่าตัด แต่มีโอกาสต้องทำหัตถการซ้ำมากกว่า ทางเลือกขึ้นกับจำนวน ตำแหน่ง และขนาดก้อน

มียาที่ช่วยให้ก้อนเล็กลงระหว่างรอหมดประจำเดือนไหม?

ยากลุ่ม GnRH agonist เช่น leuprolide ทำให้เอสโตรเจนต่ำชั่วคราวและก้อนเล็กลง การทบทวน Cochrane 38 การทดลอง 3,623 คนยืนยันผลนี้ แต่ใช้ระยะยาวไม่ได้เพราะร้อนวูบวาบและกระดูกบาง จึงใช้เป็นช่วงสั้นก่อนผ่าตัดหรือเป็นสะพานในคนที่ใกล้หมดประจำเดือนมาก ส่วนยารวม relugolix ลดเลือดประจำเดือนได้ดี แต่ลดขนาดก้อนได้น้อย

ระหว่างรอตัดสินใจ ทำอะไรได้บ้างเพื่อลดปัสสาวะถี่?

จดบันทึกการปัสสาวะ 3 วัน ลดชา กาแฟ และน้ำอัดลมที่มีคาเฟอีน ดื่มน้ำพอให้ปัสสาวะสีเหลืองอ่อนแทนการอดน้ำ ฝึกกลั้นยืดเวลาทีละ 15 นาที และฝึกขมิบอุ้งเชิงกราน การทบทวนงานวิจัยพบว่าการลดคาเฟอีนช่วยอาการปวดปัสสาวะรีบได้ แต่วิธีเหล่านี้บรรเทาเท่านั้น ถ้าก้อนกดกระเพาะปัสสาวะจริง อาการมักกลับมาจนกว่าจะรักษาก้อน

เนื้องอกมดลูกกลายเป็นมะเร็งได้ไหม และอาการไหนต้องรีบตรวจ?

เนื้องอกมดลูกเกือบทั้งหมดไม่ใช่มะเร็ง งานวิจัยในผู้หญิง 3,759 คนที่ตัดมดลูกจากโรคไม่ร้ายพบมะเร็งซาร์โคมาของมดลูกที่ไม่คาดคิดร้อยละ 0.13 สิ่งที่ควรรีบตรวจคือก้อนโตเร็วผิดปกติ ก้อนโตหลังหมดประจำเดือน เลือดออกหลังหมดประจำเดือน หรือปวดท้องน้อยมากผิดปกติ

กลไกทางวิทยาศาสตร์: ฮอร์โมน คอลลาเจนในก้อน และแรงกดต่อกระเพาะปัสสาวะ

สรุปโดย ผศ.ดร.นรวิชญ์ ราษฎร์พิบูลย์:
เนื้องอกมดลูกเกิดจากเซลล์กล้ามเนื้อเรียบของมดลูกที่แบ่งตัวผิดปกติจากเซลล์ต้นกำเนิดเดียว เอสโตรเจนเพิ่มตัวรับโปรเจสเตอโรน และโปรเจสเตอโรนกระตุ้นการแบ่งตัวของเซลล์ก้อน
ขณะเดียวกัน สาร TGF-beta และแอคทิวิน-เอ ทำให้เซลล์ก้อนสร้างคอลลาเจนและโปรตีนโครงสร้างนอกเซลล์จำนวนมาก ก้อนจึงแข็งและมีเนื้อเป็นพังผืดสูง

เมื่อก้อนอยู่ผนังด้านหน้าหรือยอดมดลูก แรงกดทำให้กระเพาะปัสสาวะขยายตัวได้น้อยลงและกระตุ้นตัวรับแรงยืดที่ผนังกระเพาะปัสสาวะเร็วกว่าปกติ จึงปวดปัสสาวะบ่อยทั้งที่น้ำยังน้อย
หลังหมดประจำเดือน ฮอร์โมนที่ลดลงทำให้เซลล์ก้อนหดตัว แต่โครงสร้างคอลลาเจนยังอยู่ ก้อนจึงเล็กลงเพียงบางส่วน
คอลลาเจนที่กินถูกย่อยเป็นกรดอะมิโนก่อนดูดซึม ไม่มีตัวรับใดในก้อนที่ตอบสนองต่อคอลลาเจนจากอาหาร ต่างจากไฟโตเอสโตรเจนที่จับกับตัวรับเอสโตรเจนได้โดยตรง

บทความที่เกี่ยวข้อง

E-E-A-T และแหล่งอ้างอิงทางวิชาการ

1. Baird DD, et al. High cumulative incidence of uterine leiomyoma in black and white women: ultrasound evidence. Am J Obstet Gynecol. 2003. PubMed 12548202
2. Stewart EA, et al. Epidemiology of uterine fibroids: a systematic review. BJOG. 2017. PubMed 28296146
3. American College of Obstetricians and Gynecologists. Management of Symptomatic Uterine Leiomyomas: Practice Bulletin No. 228. Obstet Gynecol. 2021. PubMed 34011888
4. Gold EB, et al. Factors related to age at natural menopause: longitudinal analyses from SWAN. Am J Epidemiol. 2013. PubMed 23788671
5. Islam MS, et al. Extracellular matrix in uterine leiomyoma pathogenesis: a potential target for future therapeutics. Hum Reprod Update. 2018. PubMed 29186429
6. Berujon E, et al. Impact of uterine fibroid surgery on lower urinary tract symptoms. J Gynecol Obstet Hum Reprod. 2022. PubMed 35296450
7. Koch M, et al. Association of uterine leiomyoma and overactive bladder syndrome. Int J Gynaecol Obstet. 2018. PubMed 29862495
8. Gupta A, et al. Changes in pelvic floor symptoms after procedural interventions for uterine leiomyomas: a systematic review. Obstet Gynecol. 2023. PubMed 37411023
9. Gupta JK, et al. Uterine artery embolization for symptomatic uterine fibroids. Cochrane Database Syst Rev. 2014. PubMed 25541260
10. Daniels J, et al. Uterine artery embolization or myomectomy for women with uterine fibroids: four-year follow-up of a randomised controlled trial (FEMME). Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol X. 2022. PubMed 34877531
11. Al-Hendy A, et al. Treatment of uterine fibroid symptoms with relugolix combination therapy (LIBERTY 1 and 2). N Engl J Med. 2021. PubMed 33596357
12. Lethaby A, et al. Preoperative medical therapy before surgery for uterine fibroids. Cochrane Database Syst Rev. 2017. PubMed 29139105
13. Qin H, et al. High soy isoflavone or soy-based food intake and risk of uterine fibroids in premenopausal women: a meta-analysis. Nutr Res. 2019. PubMed 31668644
14. Cherdshewasart W, et al. Variance of estrogenic activity of the phytoestrogen-rich plant (Pueraria mirifica). Maturitas. 2008. PubMed 18980816
15. Park J, et al. Effectiveness of fluid and caffeine modifications on symptoms in adults with overactive bladder: a systematic review. Int Neurourol J. 2023. PubMed 37015722
16. Funada S, et al. Bladder training for treating overactive bladder in adults. Cochrane Database Syst Rev. 2023. PubMed 37811598
17. Multinu F, et al. Incidence of sarcoma in patients undergoing hysterectomy for benign indications: a population-based study. Am J Obstet Gynecol. 2019. PubMed 30447212
18. Mavrelos D, et al. The natural history of fibroids. Ultrasound Obstet Gynecol. 2010. PubMed 20069541
19. Ciebiera M, et al. Vitamin D and uterine fibroids: insights into pathophysiology and therapeutic potential. Endocr Rev. 2026. PubMed 41632032

ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์