หมวดนรีเวช · อัปเดต 22 ตุลาคม 2026

มะเร็งปากมดลูกโดยไม่ปวด: เลือดออกหลังมีเพศสัมพันธ์ ขนาดก้อน และระยะโรค

บทความโดย

คำตอบด่วน

มะเร็งปากมดลูกอาจโตได้หลายเซนติเมตรโดยไม่ปวด ขนาดก้อนกับระยะของโรคเป็นคนละค่า เลือดสดหลังมีเพศสัมพันธ์เป็นเหตุให้ตรวจ ในชุมชนโอกาสเป็นมะเร็งจากอาการนี้ต่ำ และการไม่ปวดเป็นสัญญาณที่ใช้การไม่ได้

สัญญาณที่ควรไปห้องฉุกเฉิน

  • เลือดออกทางช่องคลอดมากจนหน้ามืดหรือหมดสติ
  • ปัสสาวะไม่ออก หรือปวดสีข้างรุนแรงร่วมกับปัสสาวะน้อยลงมาก
  • ไข้ร่วมกับตกขาวกลิ่นแรง
  • ขาบวมข้างเดียวโดยไม่มีประวัติบาดเจ็บที่อธิบายได้

เลือดสดหลังมีเพศสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นใหม่หรือเป็นซ้ำ ให้นัดสูตินรีแพทย์เร็ว แม้ยังไม่ปวด ถ้าเลือดมากจนหน้ามืด ให้ไปห้องฉุกเฉินก่อนนัด

1. ก้อนใหญ่โดยไม่ปวดเป็นไปได้

สมาชิกในกลุ่มเล่าถึงก้อนขนาดใหญ่ในระยะลุกลามโดยไม่มีความปวด และอีกเรื่องเล่าถึงเลือดสดหลังมีเพศสัมพันธ์ตั้งแต่ระยะต้น หน้านี้ใช้เรื่องเหล่านั้นเป็นคำถาม ไม่ใช้เป็นประวัติของบุคคล

อาการปวดไม่ได้อยู่ในเกณฑ์วินิจฉัยมะเร็งปากมดลูก ก้อนที่วัดได้หลายเซนติเมตรจึงมีรายงานโดยไม่มีอาการปวดได้ การไม่ปวดใช้ตัดสินขนาดก้อนหรือระยะไม่ได้

หน้านี้ไม่มีบทคัดย่อที่บอกว่าปากมดลูกส่วนนอกไม่มีตัวรับความปวด จึงไม่ใช้คำอธิบายนั้น การปวดที่มาทีหลังอาจเกี่ยวกับเนื้อเยื่อรอบปากมดลูก ท่อไต หรือขา แต่การไม่มีปวดไม่ได้แปลว่าอวัยวะเหล่านั้นยังไม่ถูกกระทบ

งานพัฒนาระเบียบสัมภาษณ์ในหญิงอายุ 18–40 ปี 27 คน ที่ได้รับการวินิจฉัยภายใน 2 ปี (Lim 2013) พบว่า 12 คนมาจากการมีอาการ มัธยฐานจากอาการที่ทำให้มาพบแพทย์ถึงวันมาพบคือ 1 เดือน และจากวันมาพบถึงวันวินิจฉัยคือ 3 เดือน งานนี้ทดสอบเครื่องมือสัมภาษณ์ ไม่ได้นับสัดส่วนของผู้ที่ไม่ปวด

2. เลือดสดหลังมีเพศสัมพันธ์ต้องตรวจ แต่ไม่เท่ากับมะเร็ง

การทบทวนอย่างเป็นระบบ (Shapley 2006) พบความชุกของเลือดออกหลังมีเพศสัมพันธ์ในชุมชนตั้งแต่ 0.7 ถึง 9 เปอร์เซ็นต์ ในผู้ที่เป็นมะเร็งปากมดลูก อาการนี้มีรายงานตั้งแต่ 0.7 ถึง 39 เปอร์เซ็นต์ ดังนั้นทั้งคนที่มีอาการและคนที่ไม่มีอาการยังต้องอาศัยการตรวจ

ความเสี่ยงในชุมชนที่ผู้มีอาการนี้จะเป็นมะเร็งปากมดลูกอยู่ที่ 1 ใน 44,000 ในอายุ 20–24 ปี จนถึง 1 ใน 2,400 ในอายุ 45–54 ปี บทคัดย่อระบุว่าไม่มีข้อมูลพอจะคำนวณความเสี่ยงตรงจากผู้ที่มาพบแพทย์ปฐมภูมิ และฐานหลักฐานสำหรับวิธีจัดการยังอ่อน สาเหตุที่พบบ่อยกว่ามะเร็งยังมีอยู่ การตรวจภายในเป็นทางแยก ไม่ใช่การอ่านจากอาการอย่างเดียว

หน้านี้ไม่กล่าวถึงปัจจัยเติบโตของหลอดเลือดหรือชั้นผนังหลอดเลือด เพราะไม่มีบทคัดย่อในชุดนี้อธิบายกลไกนั้นเป็นเหตุของเลือดหลังมีเพศสัมพันธ์

3. ขนาดราว 7 เซนติเมตรไม่ใช่ชื่อของระยะ 3

ความกว้างเป็นผลการวัด ระยะเป็นคำจัดกลุ่มว่าโรคไปถึงไหน ทีมแพทย์ใช้การตรวจ ภาพ และพยาธิวิทยาประกอบกัน รายงานความกว้างราว 7 เซนติเมตรจึงยังไม่ใช่ระยะ 3 ด้วยตัวเอง และก้อนที่เล็กกว่าก็เป็นระยะสูงได้ถ้าลุกลามไปไกล

บทในรายงาน FIGO (Bhatla 2018, Bhatla 2021) กล่าวถึงการดูแลตามระยะ บทคัดย่อไม่ได้ให้ตารางเซนติเมตร หน้านี้จึงไม่กำหนดว่ากี่เซนติเมตรเท่ากับระยะใด

4. ปวดหลังจากการใช้แรง กับอาการที่ควรตรวจนรีเวช

ตารางนี้ช่วยจัดคำถามก่อนพบแพทย์ ไม่ได้แยกโรคให้คนคนหนึ่ง

รูปแบบสิ่งที่สังเกตขั้นถัดไป
ปวดหลังที่สัมพันธ์กับการใช้แรงปวดเมื่อยืนนานหรือก้มยก ทุเลาเมื่อพักยังต้องตรวจหากมีเลือดออกหรืออาการในแถวถัดไป
เลือดสดหลังมีเพศสัมพันธ์เลือดใหม่หรือเป็นซ้ำ อาจไม่ปวดนัดตรวจภายในเร็ว
สัญญาณเร่งด่วนเลือดมากจนหน้ามืด ปัสสาวะไม่ออก ไข้กับตกขาวกลิ่นแรง ขาบวมข้างเดียวห้องฉุกเฉิน

สัญญาณที่ห้ามรอแบบประเมิน

ถ้ามีสัญญาณในส่วนนี้ ให้ไปโรงพยาบาลหรือโทร 1669 ก่อนทำแบบประเมินใด ๆ

ตรวจสอบสัญญาณที่ต้องรีบไปโรงพยาบาล

5. ผลของกลุ่มไม่ใช่ผลของคนถัดไป

การฉายรังสีร่วมกับยาในระยะลุกลามเฉพาะที่

การทดลองสุ่ม (Rose 1999) รับผู้หญิง 526 คน มะเร็งปากมดลูกชนิดสความัส อะดีโนสความัส หรืออะดีโนคาร์ซิโนมา ระยะ IIB, III หรือ IVA โดยต่อมน้ำเหลืองข้างหลอดเลือดใหญ่ยังไม่เกี่ยวข้อง ทุกคนได้ฉายรังสีตามเกณฑ์วิจัย ติดตามมัธยฐาน 35 เดือน

สองแขนที่มี cisplatin มีความเสี่ยงต่อการดำเนินโรคหรือเสียชีวิตต่ำกว่าแขน hydroxyurea ความเสี่ยงสัมพัทธ์ของการเสียชีวิตเป็น 0.61 (ช่วงเชื่อมั่น 0.44–0.85) และ 0.58 (0.41–0.81) หน้านี้ไม่ใส่ขนาดยา เพราะขนาดยาเป็นคำสั่งของทีมรักษา ไม่ใช่สูตรทำเอง ผลนี้เป็นของกลุ่มในการทดลอง ไม่ได้รับรองผลของคนถัดไป

การผ่าตัดใช้ในระยะที่คัดเลือก

การผ่าตัดมดลูกเป็นการรักษาของบางระยะต้น ตามหน้าที่ระยะ 1A การฉายรังสีร่วมกับยาเป็นการดูแลหลักของระยะลุกลามเฉพาะที่ ตามหน้าระยะ 3 สองวิธีนี้ไม่ใช่ทางเลือกแทนกันสำหรับทุกระยะ

ตารางเปรียบเทียบแนวทาง

แนวทางใช้เมื่อใดสิ่งที่หลักฐานบอกขอบเขต
ตรวจตามโปรแกรมแม้ไม่ปวดตามรอบของโปรแกรมในประเทศการไม่ปวดไม่ใช่เหตุให้เลื่อนนัดหน้านี้ไม่กำหนดจำนวนปีเอง
ตรวจภายในเมื่อมีเลือดหลังมีเพศสัมพันธ์อาการใหม่หรือเป็นซ้ำความเสี่ยงมะเร็งในชุมชนต่ำ แต่ไม่เป็นศูนย์อาการอย่างเดียวไม่จบการวินิจฉัย
ฉายรังสีร่วมกับ cisplatinระยะ IIB, III หรือ IVA ในเกณฑ์ของการทดลองความเสี่ยงเสียชีวิตต่ำกว่าแขน hydroxyureaไม่ใช่ขนาดยาให้คัดลอก และไม่ใช่ผลรายบุคคล
วัคซีนเอชพีวีชนิดสี่สายพันธุ์ตามเกณฑ์อายุของโปรแกรมในสวีเดน IRR 0.37 หลังปรับปัจจัยไม่ได้แทนการตรวจคัดกรอง และติดตามถึงอายุ 31 ปี

ชนิด 16 และ 18 กับวัคซีน

ในตัวอย่างมะเร็งปากมดลูกทั่วโลกที่ตรวจพบดีเอ็นเอของเอชพีวี 8,977 ราย (de Sanjosé 2010) ชนิด 16 และ 18 รวมกัน 6,357 ราย หรือ 71 เปอร์เซ็นต์ (ช่วงเชื่อมั่น 70–72) ชนิด 16, 18, 31, 33, 35, 45, 52 และ 58 รวม 91 เปอร์เซ็นต์ ตัวเลขนี้เป็นสัดส่วนในก้อนที่พบเชื้อแล้ว ไม่ใช่เปอร์เซ็นต์การป้องกันของวัคซีนในทุกคน

ทะเบียนสวีเดน (Lei 2020) ติดตามหญิงและเด็กหญิงอายุ 10–30 ปี จนถึงวันเกิดปีที่ 31 พบมะเร็งปากมดลูก 19 รายในผู้ที่ได้รับวัคซีนชนิดสี่สายพันธุ์ และ 538 รายในผู้ที่ไม่ได้รับ หลังปรับหลายปัจจัย อัตราส่วนอุบัติการณ์เป็น 0.37 (ช่วงเชื่อมั่น 0.21–0.57) ผู้ที่ได้รับวัคซีนก่อนอายุ 17 ปีมีค่า 0.12 (0.00–0.34) และผู้ที่ได้รับตอนอายุ 17–30 ปีมีค่า 0.47 (0.27–0.75) ช่วงเชื่อมั่นกว้าง โดยเฉพาะกลุ่มที่ฉีดก่อน 17 ปี วัคซีนไม่แทนการตรวจตามโปรแกรม

กลไกเท่าที่หลักฐานชุดนี้รองรับ

ผศ.ดร.นรวิชญ์ ราษฎร์พิบูลย์ สรุปว่า ปากมดลูกเป็นพื้นผิวที่เลือดออกได้เมื่อถูกสัมผัส จึงเห็นเลือดสดหลังมีเพศสัมพันธ์ได้ทั้งจากสาเหตุที่ไม่ใช่มะเร็งและจากมะเร็ง อาการปวดไม่ได้รับขนาดก้อน ส่วนระยะมาจากการประเมินว่าโรคไปถึงไหน การลดความเสี่ยงในประชากรจากวัคซีนก่อนอายุ 17 ปีในการศึกษาสวีเดนสูงกว่าการฉีดเมื่ออายุมากขึ้น แต่ยังเหลือช่วงเชื่อมั่นกว้างและการตรวจคัดกรองยังอยู่ในเส้นทางดูแล

คำถามที่พบบ่อย

ทำไมมะเร็งปากมดลูกก้อนใหญ่ถึงไม่ปวดได้?

อาการปวดไม่จำเป็นต่อการวินิจฉัย จึงมีรายงานก้อนหลายเซนติเมตรโดยไม่ปวดได้ หน้านี้ไม่มีหลักฐานเรื่องตัวรับความปวดของปากมดลูกส่วนนอก

เลือดสดหลังมีเพศสัมพันธ์แปลว่าเป็นมะเร็งปากมดลูกหรือไม่?

เป็นเหตุให้ตรวจภายใน ไม่ใช่คำวินิจฉัย ในชุมชน Shapley ประเมินโอกาสเป็นมะเร็งปากมดลูกที่ 1 ใน 44,000 สำหรับอายุ 20–24 ปี จนถึง 1 ใน 2,400 สำหรับอายุ 45–54 ปี ในผู้ที่เป็นมะเร็งแล้วอาการนี้มีรายงานตั้งแต่ 0.7 ถึง 39 เปอร์เซ็นต์

ก้อนราว 7 เซนติเมตรเท่ากับระยะ 3 หรือไม่?

ความกว้างกับระยะเป็นคนละค่า ทีมแพทย์กำหนดระยะจากการตรวจว่าโรคไปถึงไหน ไม่ใช่จากจำนวนเซนติเมตรอย่างเดียว

ปวดเอวหลังยืนหรือใช้แรง แยกจากมะเร็งได้อย่างไร?

ปวดที่มาพร้อมการใช้แรงและทุเลาเมื่อพักเป็นแบบที่พบบ่อยจากกล้ามเนื้อ หน้านี้แยกให้รายบุคคลไม่ได้ หากมีเลือดออก ขาบวมข้างเดียว หรือปัสสาวะผิดปกติ ให้พบแพทย์

การฉายรังสีร่วมกับยาเคมีบำบัดให้ผลเดียวกันทุกคนหรือไม่?

ในการทดลองของ Rose ในระยะ IIB, III หรือ IVA สูตรที่มี cisplatin ระหว่างฉายรังสีมีค่าความเสี่ยงสัมพัทธ์ของการเสียชีวิต 0.61 และ 0.58 เมื่อเทียบกับแขน hydroxyurea เป็นผลของกลุ่ม ไม่ใช่ขนาดยาให้ทำเอง และไม่ใช่ผลของคนถัดไป

อาการใดควรไปห้องฉุกเฉิน?

เลือดออกทางช่องคลอดมากจนหน้ามืด ปัสสาวะไม่ออก หรือปวดสีข้างรุนแรงร่วมกับปัสสาวะน้อยลงมาก มีไข้กับตกขาวกลิ่นแรง หรือขาบวมข้างเดียว

แหล่งอ้างอิง

ข้อจำกัดทางการแพทย์

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่การตรวจภายใน คำวินิจฉัย หรือใบสั่งยาของบุคคล การกำหนดระยะและแผนรักษาเป็นของทีมแพทย์เจ้าของไข้ หากมีเลือดออกมาก หน้ามืด ปัสสาวะไม่ออก หรือขาบวมข้างเดียว ให้ไปห้องฉุกเฉิน