เป็นแพนิค/วิตกกังวล ก่อนฉีดสี ทำอย่างไร? วิธีควบคุมสติและข้อเท็จจริงในห้องตรวจ

เรียบเรียงโดย

(Asst. Prof. Dr. Norawit Raatpiboon) · อัปเดตล่าสุด: สิงหาคม 2026 · Psychiatry & Procedure Anxiety

คำตอบตรง (BLUF):
ผู้ป่วย
โรคแพนิค
และ
วิตกกังวล
ส่วนใหญ่เข้ารับการฉีดสารทึบรังสีหรือฉีดสีหัวใจได้เมื่อแจ้งทีมแพทย์ล่วงหน้า
ความรู้สึกอุ่นวาบทั่วตัวขณะฉีดเป็นปฏิกิริยาที่พบได้บ่อย ไม่ใช่สัญญาณอันตรายเสมอไป
ในห้องตรวจมีทีมและเครื่องมอนิเตอร์สัญญาณชีพดูแลใกล้ชิด — รู้ลำดับเหตุการณ์ล่วงหน้าช่วยลดความกลัวสิ่งที่ไม่รู้ได้มาก

ความกลัวก่อนเข้าห้องฉีดสีไม่ได้แปลว่าคุณอ่อนแอ

ถ้าใจสั่น นอนไม่หลับ หรือคิดวนว่า “ถ้าแพนิคกลางห้องจะทำไง”
นั่นคือสมองกำลังพยายามป้องกันคุณจากสิ่งที่ไม่คุ้น
โดยเฉพาะผู้ที่มีภาวะแพนิค ร่างกายตอบสนองต่อความรู้สึกในตัวไวเป็นพิเศษอยู่แล้วครับ

สิ่งที่ได้ผลจริงไม่ใช่การฝืนให้ “ต้องไม่กลัว”
แต่คือการรู้ว่าจะเจออะไร บอกทีมตรง ๆ และมีเทคนิคหายใจพร้อมใช้
คุณไม่ต้องผ่านหัตถการนี้คนเดียว

4 สิ่งที่จะเกิดขึ้นในห้องฉีดสี (รู้ก่อน เพื่อลดความกลัวสิ่งที่ไม่รู้)

1ถามประวัติและติดมอนิเตอร์

ทีมจะถามแพ้ยา/สารทึบรังสี โรคไต ยาที่กินอยู่ แล้วติดเครื่องดูหัวใจ ความดัน และออกซิเจน

2แทงเส้นและอธิบายทีละขั้น

ความรู้สึกตอนแทงเส้นมักสั้นมาก เจ็บนิดเดียว จากนั้นทีมจะบอกก่อนฉีดทุกครั้ง

3อุ่นวาบเมื่อสารทึบรังสีเข้า

รู้สึกอุ่นทั่วตัว หรือเหมือนปัสสาวะราดแวบหนึ่งประมาณ 5–10 วินาที เป็นปฏิกิริยาที่พบได้บ่อย
(RadiologyInfo — Contrast Materials)

4ถ่ายภาพ / ดูหลอดเลือด แล้วสังเกตอาการ

อาจถูกขอให้กลั้นหายใจเป็นจังหวะสั้น ๆ หลังเสร็จทีมยังเฝ้าดูต่อตามแผน ไม่ได้ปล่อยให้เดินออกทันทีในทุกกรณี

ตารางเปรียบเทียบ: อาการปกติ vs อาการที่ควรแจ้งทันที

ตารางนี้ช่วยคาดการณ์ความรู้สึก ไม่ใช่การวินิจฉัยการแพ้สารทึบรังสี
อาการที่เกิดขึ้นอาการปกติที่พบได้ (Normal Sensation)อาการที่ควรแจ้งแพทย์ทันที (Warning Sign)
ความร้อน / อุ่นวาบอุ่นทั่วตัว รู้สึกเหมือนปัสสาวะราดแวบเดียว แล้วหายร้อนจัดร่วมผื่น บวมปาก/ตา หรือหายใจลำบาก
ใจสั่น / หายใจตื้นใจสั่นจากความกังวล ยังพูดรู้เรื่อง ออกซิเจนในมอนิเตอร์คงที่หายใจไม่ออกจริง เสียงแหบ คอแน่น หรือหน้ามืด
รสโลหะ / คลื่นไส้เล็กน้อยรสแปลกในปาก คลื่นไส้ชั่วคราวอาเจียนรุนแรง เหงื่อแตก เจ็บหน้าอกหนัก
เจ็บตรงจุดแทงเส้นเจ็บสั้น ๆ ตอนแทงเข็ม หรือตึงเล็กน้อยปวดบวมรุนแรง ชา หรือเลือดซึมผิดปกติ

ใจสั่นแน่นอกบ่อยจนสงสัยกรดไหลย้อนร่วมด้วย?

วิเคราะห์ระดับความรุนแรงและรับคำแนะนำเฉพาะบุคคลจาก Advisory team ของเรา

คลิกทำแบบประเมิน GERD Severity Score (ฟรี)

วิธีปฐมพยาบาลจิตใจ: เทคนิคหายใจรับมือแพนิคก่อนและระหว่างฉีดสี

  1. บอกประโยคสั้น ๆ กับทีม: “หนูเป็นแพนิค ขอให้บอกทีละขั้น และอยู่ด้วยนะคะ/ครับ”
  2. หายใจท้อง: หายใจเข้าจมูกให้นับ 4 ท้องพอง → กลั้นเบา ๆ 1–2 วินาที → ปล่อยออกทางปากช้า ๆ นับ 6
  3. ยึดจุดสัมผัส: รู้สึกเท้าแนบเตียง หรือมือจับราว — ดึงสมองกลับมาที่ปัจจุบัน
  4. อย่าแปลอุ่นวาบว่ากำลังตาย: ท่องในใจว่า “นี่คือความรู้สึกของสารทึบรังสี มันผ่านไปเร็ว”
  5. อย่าลุกหรือดึงสายเอง: ถ้ากลัวจนทนไม่ไหว ให้พูดออกมา ทีมจะช่วยได้เร็วกว่าการหนี

เทคนิคนี้สอดคล้องกับแนวทางช่วยเหลือผู้มี
panic attack
โดยลดการหายใจเร็วเกิน ซึ่งทำให้มือชาและมึนหัวมากขึ้น

ทำไมคุณถึงอยู่ในจุดที่ทีมดูแลใกล้ชิด เมื่ออยู่ในห้องฉีดสี

ไม่ได้หมายความว่า “ไม่มีความเสี่ยงใด ๆ ในโลก”
แต่หมายความว่าห้องฉีดสีถูกออกแบบมาให้มีคนและเครื่องมือพร้อมรับมือทั้งอาการแพ้และอาการแพนิค

  • มีแพทย์/พยาบาลอยู่ในระยะที่เรียกถึงทันที
  • มอนิเตอร์หัวใจ ความดัน และออกซิเจนแบบต่อเนื่องระหว่างหัตถการ
  • มียาและอุปกรณ์ช่วยชีวิตกรณีปฏิกิริยาต่อสารทึบรังสี
  • ทีมคุ้นเคยกับผู้ป่วยที่วิตกกังวลสูง — การบอกตรง ๆ ช่วยให้เขาปรับจังหวะการพูดและการทำ
การขอยากลุ่มคลายกังวลก่อนทำเป็นเรื่องที่คุยได้
แพทย์จะชั่งน้ำหนักร่วมกับยาที่คุณกินอยู่ โรคไต และชนิดของหัตถการ
ห้ามกินยาเพิ่มเองในวันตรวจโดยไม่ได้รับอนุญาต

เปรียบเทียบแนวทางลดความกังวลก่อนฉีดสี

แนวทางตัวอย่างจุดเด่นข้อจำกัด
แจ้งทีม + เตรียมข้อมูลบอกประวัติแพนิค แพ้ยา โรคไต รายการยาทีมวางแผนได้ล่วงหน้า ลดความประหลาดใจต้องพูดออกมา — เก็บไว้คนเดียวไม่ได้ผล
เทคนิคหายใจ / groundingหายใจท้อง ยึดสัมผัสเตียง ท่องว่าอุ่นวาบเป็นปกติใช้ได้ทันที ไม่ต้องรอยาถ้าแพนิครุนแรงอาจยังต้องมียาตามแพทย์
ยาตามแพทย์ยากลุ่ม benzodiazepine ขนาดต่ำ หรือปรับตามแผนจิตแพทย์ช่วยลดอาการตื่นตระหนกก่อนหัตถการในบางรายต้องประเมินปฏิกิริยาระหว่างยาและห้ามกินเอง

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

เป็นโรคแพนิค สามารถฉีดสี (สารทึบรังสี / ฉีดสีหัวใจ) ได้ไหม?

ได้ในคนส่วนใหญ่เมื่อแจ้งทีมแพทย์
การมีแพนิคไม่ได้แปลว่าห้ามตรวจ แต่แปลว่าต้องได้รับการดูแลที่เข้าใจมากขึ้น

ความรู้สึกอุ่นวาบตอนฉีดสี เกิดจากอะไร อันตรายไหม?

เป็นปฏิกิริยาที่พบได้บ่อยจากสารทึบรังสี มักอยู่ไม่กี่วินาทีแล้วหาย
อันตรายคืออาการแพ้ เช่น บวม หายใจลำบาก ผื่นรุนแรง — ต้องแจ้งทันที

แพนิคกำเริบขณะฉีดสี ต้องทำอย่างไร?

พูดออกมาเลยว่าเริ่มแพนิค ใช้หายใจท้องช้า ๆ อย่าลุกเอง
ทีมมอนิเตอร์อยู่แล้วและช่วยได้เร็ว

ก่อนเข้าห้องฉีดสี สามารถขอยาคลายกังวลจากแพทย์ได้หรือไม่?

ได้ ควรบอกประวัติและยาที่ใช้อยู่
แพทย์จะเป็นผู้ตัดสินใจ ไม่ใช่การซื้อยากินเองในวันตรวจ

ถ้าเคยแพ้สารทึบรังสี ยังฉีดได้อีกไหม?

ต้องแจ้งประวัติแพ้ทุกครั้ง แพทย์อาจเปลี่ยนชนิดสาร เตรียมยาป้องกัน หรือเลือกวิธีตรวจอื่น
อย่าปิดประวัติเพราะกลัวถูกเลื่อนนัด

แหล่งอ้างอิงเชิงวิชาการ (E-E-A-T)

ผู้เขียน:

อ่านโปรไฟล์ผู้เขียน

ข้อควรทราบ (Disclaimer)

หน้านี้เป็นความรู้เพื่อลดความกังวลก่อนหัตถการ ไม่ใช่คำสั่งรักษาหรือการรับประกันความปลอดภัยรายบุคคล
การฉีดสารทึบรังสีและการฉีดสีหัวใจต้องเป็นไปตามแผนของแพทย์เจ้าของไข้
หากมีประวัติแพ้สารทึบรังสี โรคไต หรือกินยาหลายชนิด ต้องแจ้งทีมตรวจทุกครั้ง