หมวดหมู่: กระดูก ข้อ และการจำแนกโรคเอสแอลอี
เจ็บสองนิ้ว ANA เป็นบวก และ ESR สูง ยังไม่เท่ากับเกณฑ์จำแนก SLE
คำตอบตรง
เกณฑ์จำแนก SLE ปี 2019 ต้องมี ANA เป็นบวกอย่างน้อยหนึ่งครั้งเป็นทางเข้า จากนั้นรวมคะแนนโดเมนให้ถึง 10 คะแนนขึ้นไป ในกลุ่มตรวจสอบ 1,270 คน ความไว 96.1 เปอร์เซ็นต์และความจำเพาะ 93.4 เปอร์เซ็นต์ ANA เป็นบวก ESR สูง และ RF ไม่ขึ้น ยังไม่ถึงเกณฑ์นั้นเอง
สัญญาณที่ต้องพบทีมในวันนั้น
อาการเหล่านี้ไม่รอผลชิ้นเนื้อรอบถัดไป
- ปัสสาวะเป็นฟองมาก หรือหน้าบวม ขาบวม
- เจ็บหน้าอกเวลาหายใจ หรือหอบ
- สับสน พูดไม่ชัด ปากเบี้ยว หรือแขนขาอ่อนแรงฉับพลัน
- ไข้สูงร่วมกับซึมลงมาก
คำถามจากสมาชิกท่านหนึ่ง
สมาชิกท่านหนึ่งเล่าว่าเจ็บสองนิ้ว แพทย์บอกเข้าได้กับ SLE ที่ข้อ ค่า ESR สูง ANA เป็นบวก RF ไม่ขึ้น และชิ้นเนื้อบอกว่าเป็นการอักเสบไม่ใช่เนื้อร้าย หน้านี้ตอบว่าชุดผลนั้นยังไม่เท่ากับเกณฑ์จำแนกปี 2019 ไม่ได้เปิดใบแล็บของใคร
1. ทางเข้ากับคะแนน 10 เป็นคนละขั้น
ANA เป็นบวกเป็นทางเข้าของเกณฑ์ปี 2019 การจัดเข้าเกณฑ์ต้องรวมคะแนนโดเมนถึง 10 ขึ้นไป
เกณฑ์นับโดเมน ไม่ได้นับจำนวนนิ้วจากโพสต์
เกณฑ์ EULAR/ACR ปี 2019 (PMID 31383717) ใช้ ANA เป็นบวกอย่างน้อยหนึ่งครั้งเป็นทางเข้าที่ขาดไม่ได้ จากนั้นบวกคะแนนจาก 7 โดเมนทางคลินิก คือ อาการทั้งตัว เลือด ระบบประสาท ผิวและเยื่อบุ เยื่อหุ้ม ข้อและกล้ามเนื้อ และไต และ 3 โดเมนทางภูมิคุ้มกัน คือ แอนติบอดีแอนติฟอสโฟลิปิด โปรตีนคอมพลีเมนต์ และแอนติบอดีที่จำเพาะต่อ SLE คะแนนแต่ละข้ออยู่ระหว่าง 2 ถึง 10 คนที่สะสมได้อย่างน้อย 10 คะแนนจึงถูกจัดเข้าเกณฑ์ บทคัดย่อไม่ได้กำหนดว่าเจ็บกี่นิ้วถึงได้คะแนนโดเมนข้อ
ตัวเลขความไวเป็นของกลุ่มตรวจสอบ ไม่ใช่โอกาสของคนคนหนึ่ง
น้ำหนักคะแนนถูกปรับในกลุ่มสร้างเกณฑ์ 1,001 คน และตรวจสอบในคน 1,270 คน ในกลุ่มตรวจสอบ ความไว 96.1 เปอร์เซ็นต์และความจำเพาะ 93.4 เปอร์เซ็นต์ เทียบกับเกณฑ์ ACR ปี 1997 ที่ความไว 82.8 เปอร์เซ็นต์และความจำเพาะ 93.4 เปอร์เซ็นต์ และเกณฑ์ SLICC ปี 2012 ที่ความไว 96.7 เปอร์เซ็นต์และความจำเพาะ 83.7 เปอร์เซ็นต์ บทคัดย่อเรียกสิ่งนี้ว่าเกณฑ์จำแนกเพื่อการวิจัย มันไม่ใช่โอกาสที่คนเจ็บสองนิ้วจะเป็น SLE
2. ANA เป็นทางเข้า ESR ไม่ได้อยู่ในโดเมน
ANA เป็นบวกเปิดทางเข้าเกณฑ์ ESR ที่สูงไม่ได้ถูกเขียนเป็นโดเมนในบทคัดย่อปี 2019
ผ่านทางเข้าแล้วยังไม่ถึง 10 คะแนน
คนที่ ANA ไม่เคยเป็นบวกจะไม่ถูกจัดด้วยเกณฑ์นี้ คนที่ ANA เป็นบวกได้แค่ทางเข้า โดเมนที่เหลือเป็นของผู้ที่ตรวจข้อ ผิว เลือด ปัสสาวะ และแอนติบอดีชุดที่เกณฑ์ระบุ หน้านี้ไม่มีไตเตอร์ของ ANA เพราะบทคัดย่อเขียนแค่คำว่าเป็นบวกอย่างน้อยหนึ่งครั้ง
ESR สูงเป็นการอักเสบที่ไม่จำเพาะ
บทคัดย่อไม่ได้ใส่ ESR ไว้ใน 7 โดเมนคลินิกหรือ 3 โดเมนภูมิคุ้มกัน ค่าที่สูงจึงไม่ได้บวกคะแนนบนหน้านี้ และหน้านี้ไม่มีช่วงค่าปกติให้เทียบ ทีมที่สั่งตรวจเป็นผู้ดูค่านี้คู่กับอาการ
สัญญาณที่ต้องติดต่อแพทย์อยู่ระดับใด
วิเคราะห์ระดับความรุนแรงและรับคำแนะนำเฉพาะบุคคลจาก Advisory team ของเรา ยังไม่มีแบบประเมินชั้นโรคข้อและเอสแอลอี แบบประเมินของชั้นอื่นไม่ได้อ่าน ANA และไม่ได้บอกว่าเป็น SLE หากปัสสาวะเป็นฟอง บวม เจ็บหน้าอก หรือสับสน ให้ไปห้องฉุกเฉินก่อน
3. RF ไม่ขึ้น และชิ้นเนื้ออักเสบ ตอบคนละคำถาม
RF ที่ไม่ขึ้นไม่ได้ยืนยัน SLE ชิ้นเนื้อที่ไม่มีเนื้อร้ายตอบเฉพาะชิ้นที่ส่งไป
RF ไม่ได้อยู่ในเกณฑ์ปี 2019
บทคัดย่อไม่ได้ใช้ rheumatoid factor เป็นโดเมน ผลลบจึงไม่ได้แปลว่าไม่ใช่โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ และไม่ได้แปลว่าเป็น SLE การตรวจข้อว่าบวมหรือกดเจ็บเป็นของแพทย์ที่คลำข้อ
ชิ้นเนื้อตอบชิ้นนั้น
รายงานที่เขียนว่าเห็นการอักเสบและไม่เห็นเนื้อร้าย ตอบคำถามของชิ้นที่ส่งตรวจ มันไม่ได้เพิ่มคะแนนโดเมน SLE และไม่ได้สำรวจว่ามีมะเร็งที่อื่นหรือไม่
4. แอนติบอดีเพิ่มและปัสสาวะ เป็นของทีม ไม่ใช่การเจาะไตจากสองนิ้ว
โดเมนภูมิคุ้มกันในเกณฑ์รวมแอนติบอดีที่จำเพาะต่อ SLE และคอมพลีเมนต์ ทีมรูมาโตวิทยาเป็นผู้เลือกการตรวจ การเจาะไตไม่ใช่ขั้นถัดไปของอาการเจ็บสองนิ้ว
หน้านี้ไม่เปิดรายการเจาะให้สั่งเอง
บทคัดย่อบอกชื่อโดเมน ไม่ได้บอกชื่อชุดเจาะหรือความจำเพาะเป็นเปอร์เซ็นต์ของแอนติบอดีแต่ละตัว แพทย์เจ้าของไข้เป็นผู้เลือกว่าจะตรวจแอนติบอดีจำเพาะหรือคอมพลีเมนต์เมื่อไร
ปัสสาวะเป็นฟองหรือบวม เป็นคนละเรื่องกับการเจาะไตทันที
ปัสสาวะเป็นฟองหรือบวมให้ไปในวันนั้น การตรวจปัสสาวะเป็นการตรวจของทีมเวลานั้น การตัดชิ้นไตใช้เมื่อทีมไตเห็นว่าไตเป็นปัญหาแล้ว ไม่ใช่เพราะเจ็บสองนิ้ว ถ้าคำถามกลายเป็นไตอักเสบจาก lupus ที่ยืนยันแล้ว ดูหน้า ลูปัสลงไต คนละคำถามกับหน้านี้
5. สี่ผลแล็บที่มักถูกยุบเป็นคำวินิจฉัย
แต่ละผลตอบคนละคำถาม ไม่มีผลใดในสี่ข้อนี้เท่ากับคะแนน 10
ตารางแยกผลตรวจ ไม่ได้วินิจฉัยคนคนหนึ่ง
| ผล | มันตอบอะไร | สิ่งที่หน้านี้ไม่สรุป |
|---|---|---|
| ANA เป็นบวก | ผ่านทางเข้าของเกณฑ์ปี 2019 | ยังไม่ถึง 10 คะแนน |
| ESR สูง | มีการอักเสบที่ไม่จำเพาะ | ไม่ได้เป็นโดเมนในบทคัดย่อ และไม่มีช่วงค่าปกติบนหน้านี้ |
| RF ไม่ขึ้น | การตรวจนั้นไม่พบ RF | ไม่ได้ยืนยัน SLE และไม่ได้ตัดรูมาตอยด์ |
| ชิ้นเนื้ออักเสบ ไม่ใช่เนื้อร้าย | ชิ้นที่ส่งไปเห็นการอักเสบและไม่เห็นเนื้อร้าย | ไม่ได้จำแนก SLE และไม่ได้สำรวจมะเร็งทั้งตัว |
ตัวเลขจากเกณฑ์ปี 2019 กับขอบเขตที่ห้ามยกไปใช้กับคนคนหนึ่ง
| รายการ | ตัวเลขในบทคัดย่อ | ขอบเขต |
|---|---|---|
| ทางเข้า | ANA เป็นบวกอย่างน้อยหนึ่งครั้ง | ทางเข้าไม่เท่ากับถูกจัดเข้าเกณฑ์ |
| เกณฑ์ตัด | คะแนนโดเมนอย่างน้อย 10 น้ำหนักแต่ละข้อ 2 ถึง 10 | บทคัดย่อไม่ได้ให้คะแนนของนิ้วสองนิ้ว |
| กลุ่มสร้างและกลุ่มตรวจ | สร้างเกณฑ์ 1,001 คน ตรวจสอบ 1,270 คน | เป็นกลุ่มวิจัย ไม่ใช่ใบแล็บใบหนึ่ง |
| ความไวและความจำเพาะ | 96.1 เปอร์เซ็นต์ และ 93.4 เปอร์เซ็นต์ ในกลุ่มตรวจสอบ | เทียบกับการจัดกลุ่มของคณะวิจัย ไม่ใช่โอกาสของคนที่เจ็บสองนิ้ว |
กลไกที่หน้านี้ยึดจากบทคัดย่อ
เรียบเรียงโดย ผศ.ดร.นรวิชญ์ ราษฎร์พิบูลย์ เกณฑ์ปี 2019 แยกทางเข้าออกจากคะแนน ANA เป็นบวกอย่างน้อยหนึ่งครั้งเป็นทางเข้า โดเมนที่เหลือมีทั้งข้อและกล้ามเนื้อ ไต แอนติบอดีจำเพาะ และคอมพลีเมนต์ คนที่สะสมได้อย่างน้อย 10 คะแนนจึงถูกจัดเข้าเกณฑ์ ในกลุ่มตรวจสอบ 1,270 คน ความไว 96.1 เปอร์เซ็นต์และความจำเพาะ 93.4 เปอร์เซ็นต์ ESR และ RF ไม่ได้อยู่ในรายการโดเมนของบทคัดย่อ จึงไม่ถูกนำมาบวกคะแนนบนหน้านี้
คำถามที่พบบ่อย
หกคำถามด้านล่างตอบจากเกณฑ์ปี 2019 ไม่ได้ตอบใบแล็บของคนคนหนึ่ง
เจ็บสองนิ้ว ANA เป็นบวก ESR สูง และ RF ไม่ขึ้น เท่ากับเป็น SLE หรือไม่?
ยังไม่เท่ากับเกณฑ์จำแนกปี 2019 ทางเข้าคือ ANA เป็นบวกอย่างน้อยหนึ่งครั้ง จากนั้นต้องรวมคะแนนโดเมนถึง 10 คะแนนขึ้นไป ANA เป็นบวกอย่างเดียว ESR และ RF ไม่ได้อยู่ในรายการโดเมนของบทคัดย่อ
ANA เป็นบวกหมายความว่าอะไรในเกณฑ์ปี 2019?
เป็นทางเข้าที่ต้องมีอย่างน้อยหนึ่งครั้ง คนที่ ANA ไม่เป็นบวกไม่ถูกจัดด้วยเกณฑ์นี้ การผ่านทางเข้ายังไม่ใช่การรวมคะแนนถึง 10
ESR สูงเพิ่มคะแนนจำแนกหรือไม่?
บทคัดย่อปี 2019 ไม่ได้ใส่ ESR ไว้ในโดเมนทางคลินิกหรือโดเมนทางภูมิคุ้มกัน ค่าที่สูงเป็นสัญญาณอักเสบที่ไม่จำเพาะ ทีมที่สั่งตรวจเป็นผู้แปลร่วมกับอาการ
RF ไม่ขึ้นแปลว่าไม่ใช่รูมาตอยด์และเป็น SLE ใช่หรือไม่?
RF ไม่ได้อยู่ในบทคัดย่อเกณฑ์ปี 2019 ผลลบไม่ได้ยืนยัน SLE และไม่ได้ตัดโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์
ชิ้นเนื้อที่บอกว่าอักเสบไม่ใช่เนื้อร้าย พิสูจน์ SLE หรือไม่?
รายงานนั้นตอบชิ้นที่ส่งตรวจว่าเห็นการอักเสบและไม่เห็นเนื้อร้ายในชิ้นนั้น มันไม่ได้รวมคะแนน SLE และไม่ได้ตรวจมะเร็งทั้งร่างกาย
ควรเจาะไตต่อเลยหรือไม่ และอาการใดต้องไปในวันนั้น?
การเจาะไตไม่ใช่ขั้นถัดไปของอาการเจ็บสองนิ้ว ปัสสาวะเป็นฟอง บวม เจ็บหน้าอกเวลาหายใจ หอบ สับสน หรือแขนขาอ่อนแรงฉับพลัน ให้ไปห้องฉุกเฉินในวันนั้น
แหล่งที่อ้าง
ตัวเลขบนหน้านี้มาจากบทคัดย่อเดียว
- 2019 EULAR/ACR classification criteria for systemic lupus erythematosus. PMID 31383717
ข้อจำกัดทางการแพทย์
หน้านี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่การอ่านใบแล็บหรือชิ้นเนื้อของใคร และไม่ใช่คำสั่งให้เจาะเลือด เจาะไต เริ่มยา หรือหยุดยา การวินิจฉัยเป็นของแพทย์ที่ตรวจข้อและถือผลทั้งชุด หากมีสัญญาณในหัวข้อสัญญาณแดง ให้ไปห้องฉุกเฉินในวันนั้น